Tuyển sinh đại học hướng tới minh bạch, công bằng và thực chất hơn

Tuyển sinh đại học đang đứng trước những thay đổi đáng chú ý khi các cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện quy định theo hướng đơn giản hóa phương thức xét tuyển và nâng cao tính thực chất trong đánh giá năng lực người học.

Một trong những định hướng được quan tâm là giảm số lượng phương thức xét tuyển được sử dụng cho từng ngành, chương trình đào tạo. Theo dự thảo đang được lấy ý kiến, lộ trình mới hướng tới việc mỗi ngành chỉ sử dụng số lượng phương thức ở mức hợp lý, tiến tới mô hình tinh gọn hơn.

Việc thu hẹp số lượng phương thức được kỳ vọng giúp thí sinh dễ theo dõi thông tin tuyển sinh, hạn chế tình trạng phải tìm hiểu quá nhiều cách thức xét tuyển khác nhau giữa các cơ sở đào tạo. Đồng thời, các trường cũng được yêu cầu làm rõ tiêu chí, điều kiện và cách thức đánh giá để người học có thể chủ động chuẩn bị.

Tuy nhiên, quá trình thay đổi cũng đặt ra yêu cầu về sự linh hoạt. Mỗi ngành đào tạo có đặc thù riêng, trong khi năng lực của thí sinh có thể được thể hiện qua nhiều hình thức khác nhau. Điểm thi tốt nghiệp THPT, kết quả học tập trong quá trình phổ thông hay các kỳ thi đánh giá năng lực đều có thể phản ánh những khía cạnh nhất định của người học.

Vì vậy, việc chuẩn hóa tuyển sinh cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp, vừa bảo đảm mục tiêu nâng cao chất lượng đầu vào, vừa tránh làm giảm cơ hội tiếp cận giáo dục đại học của những nhóm thí sinh có điều kiện và thế mạnh khác nhau.

Một nội dung khác được quan tâm là chính sách điểm cộng. Định hướng hạn chế hoặc không sử dụng điểm cộng do từng cơ sở đào tạo tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc các tiêu chí bổ sung được kỳ vọng góp phần tạo mặt bằng đánh giá thống nhất hơn giữa các thí sinh.

Chứng chỉ ngoại ngữ, thành tích học tập hay các giải thưởng vẫn có giá trị trong quá trình học tập và phát triển năng lực cá nhân. Tuy nhiên, thay vì chuyển trực tiếp thành điểm cộng trong xét tuyển, các kết quả này có thể được sử dụng theo những hình thức phù hợp với chương trình đào tạo và nhu cầu phát triển của người học.

Song song với việc tinh gọn phương thức, yêu cầu về công khai và trách nhiệm giải trình của các trường đại học cũng ngày càng được nhấn mạnh. Cơ sở đào tạo cần minh bạch về điều kiện dự tuyển, tiêu chí đánh giá, ngưỡng đầu vào và các yêu cầu liên quan để thí sinh có đầy đủ thông tin trước khi đăng ký.

Đổi mới tuyển sinh vì vậy không chỉ là giảm hay thay đổi số lượng phương thức xét tuyển. Quan trọng hơn là xây dựng một hệ thống đánh giá rõ ràng, dễ tiếp cận và phản ánh đúng năng lực người học. Khi thông tin minh bạch, tiêu chí thống nhất và lộ trình thay đổi hợp lý, tuyển sinh đại học sẽ từng bước hướng tới mục tiêu lựa chọn đúng người học, đồng thời tạo nền tảng nâng cao chất lượng đào tạo.