Từ ưu tiên đến điều chỉnh: Nhìn lại vai trò của IELTS trong tuyển sinh đại học

Thứ tư - 21/01/2026 14:13

Quy định siết điểm cộng từ chứng chỉ quốc tế như IELTS trong tuyển sinh đại học đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cân nhắc đưa vào Quy chế tuyển sinh đại học 2026. Mục tiêu nhằm giảm khoảng cách ưu thế do chứng chỉ tạo ra và hướng tới một kỳ tuyển sinh công bằng hơn, đặc biệt cho thí sinh ở khu vực khó khăn. Tuy nhiên, đề xuất này cũng đặt ra nhiều tranh luận khi cả lợi ích và nhược điểm của việc siết ưu đãi đều được các chuyên gia và phụ huynh – học sinh bàn luận sôi nổi.

Trong hơn một thập kỷ qua, chứng chỉ IELTS đã trở thành một phần quan trọng trong hệ thống tuyển sinh đại học ở Việt Nam. Bắt đầu từ năm 2015, Bộ GD&ĐT cho phép thí sinh có chứng chỉ IELTS từ mức tối thiểu được quy đổi thành điểm tiếng Anh trong xét tốt nghiệp THPT. Qua các năm, IELTS được nhiều trường đại học đưa vào trong đề án tuyển sinh dưới nhiều hình thức: cộng điểm ưu tiên, quy đổi sang điểm thi, hoặc là điều kiện bắt buộc với một số ngành học hoàn toàn bằng tiếng Anh.
Tuy nhiên, lợi thế này dần bộc lộ những bất cập rõ rệt. Một trong những vấn đề lớn là tính không đồng nhất và thiếu công bằng trong việc cộng điểm giữa các trường – cùng một band điểm IELTS nhưng ở trường này có thể được quy đổi nhiều hơn trường khác. Một số trường quy đổi band 4.0 thành điểm tương đương đến 7,5–8 điểm, trong khi nơi khác chỉ là 6–7 điểm. Điều này khiến giá trị thực tế của chứng chỉ IELTS bị biến dạng, không phản ánh đúng năng lực thực tế thí sinh.
Ngoài ra, số lượng thí sinh sử dụng chứng chỉ IELTS để xét tuyển tăng nhanh trong những năm gần đây. Dữ liệu từ nhiều trường đại học lớn cho thấy số lượng hồ sơ nộp kèm chứng chỉ IELTS tăng khoảng 1,5 – 2 lần so với năm trước, khiến áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt, đặc biệt ở các ngành hot.
Một thực tế khó tránh là học sinh ở vùng nông thôn và miền núi thiếu điều kiện tiếp cận trung tâm luyện thi quốc tế, dẫn đến khoảng cách lớn về cơ hội xét tuyển. Phụ huynh và thí sinh ở các khu vực này cho rằng cộng điểm IELTS dường như “lợi thế hóa” việc xét tuyển, tạo ra một loại “đòn bẩy điểm số” hơn là công cụ đánh giá năng lực ngoại ngữ một cách công bằng.
Trước bối cảnh đó, Bộ GD&ĐT đang cân nhắc giảm mức điểm cộng cho chứng chỉ quốc tế như IELTS trong phương án tuyển sinh đại học năm 2026 – từ mức tối đa 3 điểm hiện hành xuống còn khoảng 1–2 điểm. Mục tiêu là thu hẹp ưu thế quá lớn dành cho nhóm thí sinh có điều kiện học tập và tài chính tốt hơn, nhằm hướng tới một hệ thống xét tuyển công bằng cho mọi đối tượng.
Đề xuất này đã thu hút nhiều ý kiến trái chiều. Một số phụ huynh và học sinh bày tỏ lo lắng việc giảm điểm cộng có thể làm mất “lợi thế an toàn” khi xét tuyển vào các trường tốp đầu, đặc biệt với những em đã đầu tư nhiều thời gian và tài chính để luyện thi IELTS. Trong khi đó, các chuyên gia giáo dục cho rằng điểm cộng nên được sử dụng như một tiêu chí phụ, không nên quá nặng về “phép cộng điểm” mà làm mất tính chuẩn hoá và công bằng xét tuyển cho nhóm học sinh chưa có điều kiện tiếp cận các chứng chỉ quốc tế.

Nguồn tin: Báo VOV

Những tin cũ hơn: